Goud en zilver

Goudnuggets op kwarts
Goudnuggets op kwarts

 

Goud is al op de aarde met het ontstaan van de planeet, maar wordt niet meer 'bijgevormd' op aarde. Tijdens een supernova-explosie worden er door middel van kernreacties zware metalen gevormd, waaronder goud.

Goud is dus zeldzaam. Vanwege zijn eigenschappen, kleur, glans en voorkomen is het het meest gewilde metaal op aarde. Goud wordt gezien als de koning van de metalen en heeft door de hele geschiedenis van de mens heen bewezen zeer waardevast te zijn. 

Er zijn bewijzen dat al in 5000 voor Christus in Mesopotamië goud werd gebruikt in sieraden of hoofdtooien. De Egyptenaren zijn zeer welvarend geworden door de ontdekking van de goudmijn in Nuba. Zo rond 3600 voor Christus waren de Egypternaren de eersten die het lukte om goud te smelten, goud heeft een hoog smeltpunt. In eerste instantie was het dragen van gouden sieraden alleen voorbehouden aan de farao's.

Goud werd en wordt gebruikt voor (religieuze) kunstvoorwerpen, sieraden, munten en als rekeneenheid voor andere waarden.

 

Ook zilver is gewild en is net als goud een edel metaal, maar minder zeldzaam of kostbaar dan goud.

Sinds het begin van de beschaving wordt zilver gebruikt voor het maken van munten, sieraden, bestek, borden en (religieuze) kunstvoorwerpen.

Daarnaast heeft zilver een ontsmettende werking, zo bewaarden de Romeinen hun wijn in zilveren urnen om bederf tegen te gaan en in de middeleeuwen werden de gegoeden door het gebruik van zilveren borden en bestek deels beschermd tegen de pest.

Vanwege de lagere aanschafwaarde dan goud wordt zilver makkelijker gebruikt door ontwerpers om er originele sieraadontwerpen mee te maken.

 

Veel zilveren en gouden kunstvoorwerpen zijn helaas omgesmolten om oorlogen mee te financiëren.

Goud en zilver kunnen dus gerecycled worden tot munten, baren of tot plaat- en draadmateriaal voor de goudsmid. Sieraden en kunstvoorwerpen kunnen tijdens het smelten ontdaan worden van eventuele onregelmatigheden (zoals bv tin, wat wel gebruikt werd als goedkope soldering bij een reparatie). 

 

Goud- en zilvergehalte

Merken Waarborg Holland
Merken Waarborg Holland

 

Gehaltetekens

In sieraden worden gehaltetekens afgeslagen, het gehalte is de waarborg van het aanwezige gehalte van goud of zilver. Zuiver goud of zilver is te zacht om te gebruiken als sieraad, daarom wordt het gelegeerd.

Gehaltetekens verschillen van land tot land.

Zuiver goud is 24 karaat of 1000 dz. 14 karaat goud betekent dat 14 van de 24 delen zuiver goud zijn. De rest is de legering die het goud ook een bepaalde kleurnuancering of hardheid geeft. In Nederland mag goud geen goud meer worden genoemd als het gehalte onder de 14 karaat gaat, maar in bijvoorbeeld Spanje wordt 9 karaat goud nog altijd goud genoemd.

 

Waarborg Nederland

In Nederland moeten alle sieraden door een onafhankelijk instituut gekeurd worden. Als maker of als importeur ben je verplicht je sieraden te laten keuren. De keurtekens zijn uw waarborg, uw wettelijke bescherming tegen sjoemelen met het goudgehalte.

Toch kunt u een ongekeurd sieraad in uw bezit hebben. Het merk kan door slijtage of een reparatie verdwenen zijn, of het kan uit het buitenland komen waar geen wettelijke keuringsregeling bestaat. Daarnaast zijn gouden sieraden onder de gram en zilveren sieraden onder de 8 gram ontheven van de keuringsplicht. Als particulier kunt u uw sieraden laten onderzoeken bij de waarborg in Gouda, het bedrijf waar ik mijn sieraden laat keuren.

Op de site https://waarborg.nl/ is veel leuke informatie over keurtekens te vinden. Voordat ik mijn sieraden ter keuring aanbiedt sla ik zelf mijn meesterteken erin, ook dat is verplicht en maakt mijn sieraden herkenbaar en herleidbaar.

 

 

 

Edelstenen en parels

Edelstenen hebben er miljarden jaren over gedaan om te ontstaan, alleen daarom al hebben ze iets magisch. In het jezelf versieren met blinkende en kleurrijke objecten heeft de mens van begin af aan ook naar edelstenen gegrepen.

In de middeleeuwen werd de kunst van het slijpen van edelstenen vanuit Indië, Arabië en Perzië naar Europa gebracht.

Diamant is het hardste materiaal wat in de natuur voorkomt. Ruwe diamanten werden verwerkt in sieraden of gebruikt als slijpmiddel voor andere edelstenen.

Pas in de middeleeuwen werd het diamantslijpen met een gietijzeren draaischijf, diamantpoeder en olijfolie ontdekt waardoor diamanten in een andere vorm konden worden geslepen. In het begin van de 19e eeuw zag de briljantvorm het licht, dit was mogelijk door de technische ontwikkelingen. In het begin van de 20e eeuw ontstond het meest perfecte briljantslijpsel met de meeste schittering en vuur.

 

Parels werden per toeval door de mens ontdekt in hun zoektocht naar voedsel. Parels werden al door de Egyptenarene n Romeninen gebruikt in hun sieraden.

Tot in de 19e eeuw waren parels alleen voor de rijken omdat het duiken naar de oesters zwaar is en de kans om een parel in de oester te vinden klein is. Natuurlijke parels zijn nog altijd zeer zeldzaam en kostbaar.

Toen men parels ging cultiveren zakte de prijs en kwamen parelsieraden binnen ieders bereik hoewel zoutzee cultivé parels veel duurder blijven dan zoetwater cultivé parels omdat die laatste veel makkelijke te kweken zijn.

 

 

 

Determinatie van edelstenen en parels

Een donkere en een lichte maansteen
Een donkere en een lichte maansteen

 

De hang van mensen naar perfectie en winstbejag hebben ervoor gezorgd dat er veel methodes zijn ontstaan om edelstenen en parels te 'upgraden' of te imiteren.

 

Kleurbehandelingen, opvullen, laserbehandelingen, bestralingen, het maken van doubletten en glasimitaties zijn aan de orde van de dag.

 

Een kenner kan u in dit oerwoud van misleidingen bijstaan. Veel goudsmeden en juweliers zijn expert op het gebied van edelstenen.

U kunt ook terecht bij  

https://www.naturalis.nl/nl/kennis/onderzoek/nederlands-edelsteen-laboratorium/ 

of http://www.nedgemlab.nl/index.htm 

 

De betekenis van sieraden

Het versieren van het lichaam is zo oud als de mensheid en universeel.

 

Per cultuur verschillen de sieraden sterk, maar belangrijke factoren zijn overal:

. het uitdragen van de identiteit

. bescherming en geluk brengen

. herinneringswaarde en symboliek

. rijkdom en geldwaarde

. uitdragen van kleur, pracht en praal

Uitdragen van identiteit

Papua Nieuw Guinea haarsieraad
Papua Nieuw Guinea haarsieraad

 

Bescherming en geluk

Tuareg amulet, Afrika
Tuareg amulet, Afrika

 

Herinneringswaarde en symboliek

Locket ring, 18 karaat goud 1845
Locket ring, 18 karaat goud 1845

 

Antiek kruis, goud diamant parel en emaille
Antiek kruis, goud diamant parel en emaille

Rijkdom en geldwaarde

Diamanten en robijnen oorhangers van Cartier
Diamanten en robijnen oorhangers van Cartier

 

Fulani vrouw Niger
Fulani vrouw Niger

Uitdragen van kleur, pracht en praal

Pokot vrouw Kenia
Pokot vrouw Kenia

 

St Edwards Crown
St Edwards Crown

Links

Zelf zin om te smeden? Kijk eens op de site van:

 

Vakschool

 

Gek op edelstenen?

 

Idar Oberstein

 

Museum Giethoorn

 

Edelsteenslijperij Soest

  

Goud- en zilverkoers:

 

Koers

 

Oud goud

 

Meer weten over hout:

 

Houtinfo